Voedingsdeskundige waarschuwt dat gewichtsverlies niet het enige doel moet zijn

Door Mandy Conrad van The Conversation US [1].

Als de buzz rond een medicijn het tot beroemdheid kan verheffen, dan bereikt Zepbound de rang van Taylor Swift.

Zepbound is de nieuwste aanwinst op het gebied van afslankmedicijnen. In november 2023 voegde het zich bij de lijst van medicijnen tegen obesitas – toegediend als injectie – die door de Amerikaanse Food and Drug Administration moeten worden goedgekeurd.

De sleutel tot het gewichtsverliespotentieel van Zepbound is het actieve ingrediënt, tirzepatide. Dit is hetzelfde actieve ingrediënt dat te vinden is in het geneesmiddel Mounjaro, dat is goedgekeurd voor de behandeling van type 2 diabetes.

De relatie tussen Zepbound en Mounjaro is vergelijkbaar met twee andere populaire medicijnen die het nieuws halen, Wegovy en Ozempic. Zowel Wegovy als Ozempic bevatten het actieve ingrediënt semaglutide, waarbij Ozempic is goedgekeurd voor de behandeling van diabetes type 2 en Wegovy voor de behandeling van obesitas.

Tirzepatide en semaglutide bootsen beide het spijsverteringshormoon GLP-1 na, dat door de darmen wordt afgegeven wanneer we eten om de insulineproductie te stimuleren en de bloedsuikerspiegel te helpen reguleren. GLP-1 onderdrukt ook de eetlust en bevordert het gevoel van verzadiging.

Medicijnen voor gewichtsverlies zijn bedoeld om te worden gebruikt in combinatie met veranderingen in levensstijl, zoals lichaamsbeweging en een gezond dieet. Maar al te vaak zien mensen ze als een wondermiddel om af te vallen. En het hoge prijskaartje en de variabele verzekeringsdekking voor deze populaire afslankmedicijnen werpen voor veel mensen een barrière op.

Mandy is een geregistreerde diëtist en docent diëtetiek. Of ze nu patiënten begeleid, les geeft aan studenten of in haar gemeenschap werkt aan de problemen rond de toegang tot voedsel en gezond eten, ze richt zich op het algehele welzijn. Het is haar passie om mensen te helpen geïnformeerde en realistische gezondheidsbeslissingen te nemen op basis van hun omstandigheden en hen te helpen mogelijkheden te zien om de barrières die ze tegenkomen te overwinnen.

Gezondheidsrisico’s van obesitas

De potentiële impact van deze medicijnen is verbijsterend, aangezien volgens het National Institutes of Health meer dan 2 op de 5 Amerikaanse volwassenen zwaarlijvig is.

Obesitas is niet alleen een Amerikaans probleem en het zal ook niet verdwijnen. De World Obesity Federation schat dat in 2030 wereldwijd 1 op de 5 vrouwen en 1 op de 7 mannen met obesitas zal leven.

Veel ernstige gezondheidsproblemen worden in verband gebracht met obesitas, waaronder hartaandoeningen, diabetes, hoge bloeddruk, beroertes, bepaalde vormen van kanker en artrose. Door obesitas te behandelen, kan iemand aan obesitas gerelateerde ziekten verminderen of omkeren en zowel zijn gezondheid als levenskwaliteit verbeteren.

Gewichtsbeheersing op de lange termijn is echter afhankelijk van een aantal complexe factoren. De timing van de maaltijden en het soort voedsel dat wordt gegeten, kunnen van invloed zijn op het energieniveau, de tevredenheid en het hongergevoel. Er moet ook rekening worden gehouden met iemands typische schema, cultuur en voorkeuren, activiteitenniveau en gezondheidsgeschiedenis. Er is niet één “beste strategie” voor gewichtsbeheersing vastgesteld en onderzoek wijst uit dat strategieën voor gewichtsverlies en -behoud individueel moeten worden bepaald.

Daarnaast is het belangrijk op te merken dat het onderzoek naar de langetermijneffecten van deze nieuwere medicijnen voor gewichtsverlies beperkt is. Het beschikbare onderzoek heeft zich specifiek gericht op gewichtsverlies, hartgezondheid en metabolisme en heeft aangetoond dat voortdurend gebruik van deze nieuwe medicijnen nodig is om verbeteringen in gewicht en gerelateerde gezondheidsvoordelen te behouden.

Veel voorkomende bijwerkingen en de emotionele tol die wordt ervaren door mensen die weer aankomen als ze stoppen met de medicijnen, zijn afwegingen die moeten worden overwogen. Er is meer onderzoek nodig om de langetermijneffecten van zowel directe als indirecte gevolgen voor de gezondheid van het gebruik van medicijnen om af te vallen beter te begrijpen.

Het is niet alleen wat je op de weegschaal ziet

In de jaren dat Mandy als gediplomeerd diëtist werkt, heeft ze veel mensen geadviseerd over hun doelen om af te vallen. Mandy ziet vaak een hyperfocus op gewichtsverlies, waarbij veel minder aandacht wordt besteed aan de juiste voedingsstoffen om te eten.

Maatschappelijke normen en gewichtsstigma’s in de gezondheidszorg kunnen de gezondheid van patiënten negatief beïnvloeden en kunnen ertoe leiden dat ze geobsedeerd raken door het getal op de weegschaal in plaats van door het gezondheidsresultaat.

Gewichtsverlies kan nodig zijn om risico’s te verminderen en de gezondheid te bevorderen. Maar gewichtsverlies alleen mag niet het einddoel zijn: de focus moet liggen op de algehele gezondheid. Tactieken om de inname te verminderen en de eetlust te onderdrukken vereisen intentie om ervoor te zorgen dat het lichaam de voedingsstoffen krijgt die het nodig heeft om de gezondheid te ondersteunen.

Daarnaast herinner ik mensen eraan dat resultaten op de lange termijn aandacht voor dieet en levensstijl vereisen. Als iemand stopt met het innemen van medicijnen, kan de aandoening waarvoor ze bedoeld zijn vaak terugkeren. Als je stopt met je hoge bloeddruk pillen zonder je dieet en levensstijl aan te passen, gaat je bloeddruk weer omhoog. Dezelfde effecten kunnen optreden bij medicijnen tegen cholesterol en obesitas.

Voed je lichaam met voedingsstoffen

Ondanks de prevalentie van obesitas en de opkomst van nieuwere medicijnen om obesitas te behandelen, krijgt 95% van de wereldbevolking niet genoeg binnen van ten minste één voedingsstof. Volgens een onderzoek loopt bijna een derde van de Amerikanen het risico op ten minste één tekort aan voedingsstoffen. Bijkomend onderzoek wijst uit dat mensen die actief proberen af te vallen meer risico lopen op een tekort aan voedingsstoffen en onvoldoende inname.

Een verminderde inname van ijzer kan bijvoorbeeld leiden tot bloedarmoede door ijzertekort, wat vermoeidheid en een verhoogd risico op veel aandoeningen kan veroorzaken. Een adequate inname van calcium en vitamine D vermindert het risico op botbreuken, maar toch krijgen veel mensen minder van deze voedingsstoffen binnen dan de aanbevolen hoeveelheden.

Het is waar dat een gezond lichaamsgewicht gepaard gaat met minder gezondheidsrisico’s en aandoeningen. Maar als iemand afvalt op een manier die zijn lichaam niet voldoende voeding geeft, kan hij nieuwe gezondheidsproblemen ontwikkelen. Als iemand bijvoorbeeld een dieet volgt dat koolhydraten sterk beperkt, zoals het ketogeen dieet, dan wordt de inname van veel vitaminen, mineralen, fytochemicaliën – of biologisch actieve stoffen die in planten voorkomen – en vezels verminderd. Dit kan het risico op tekorten aan voedingsstoffen verhogen en de gezondheid van bacteriën in onze darmen, die belangrijk zijn voor de opname van voedingsstoffen en de immuunfunctie, aantasten.

Voedingsaanbevelingen die zijn opgesteld door de Food and Nutrition Board van de National Academies of Sciences, Engineering and Medicine en de Dietary Guidelines for Americans bieden richtlijnen en middelen om te helpen voldoen aan de behoefte aan voedingsstoffen om de gezondheid te bevorderen en ziekten te voorkomen, ongeacht de strategie die wordt gebruikt om af te vallen.

Gezondheid optimaliseren

Het lijdt geen twijfel dat het streven naar een gezond lichaamsgewicht bepaalde gezondheidsrisico’s kan verminderen en chronische ziekten kan voorkomen. Of iemand nu een gezond lichaamsgewicht nastreeft door alleen een dieet te volgen of door obesitas te behandelen met medicijnen, de volgende tips kunnen helpen om de gezondheid te optimaliseren terwijl je probeert af te vallen.

  1. Kies voor een individuele benadering van gezond gedrag dat gewichtsverlies bevordert en houd daarbij rekening met persoonlijke voorkeuren, omgevingsfactoren, gezondheidstoestand en voedingsbehoeften.
  2. Concentreer je op voedingsrijke voeding om ervoor te zorgen dat het lichaam de benodigde voedingsstoffen binnenkrijgt voor ziektepreventie en optimaal functioneren. Als medicijnen uw eetlust verminderen, is het cruciaal om de hoeveelheid voedingsstoffen te maximaliseren in het voedsel dat u wel consumeert.
  3. Neem lichaamsbeweging op in uw programma. Gewichtsverlies als gevolg van een verminderde calorie-inname kan zowel vet als vetvrije lichaamsmassa, of spieren, verminderen. Een trainingsroutine met krachttraining zal helpen om de spierkracht te verbeteren en spieren te behouden tijdens het afvallen.
  4. Zoek professionele hulp. Als je niet zeker weet hoe je een geïndividualiseerde aanpak kunt volgen en er toch voor kunt zorgen dat je voldoende essentiële voedingsstoffen binnenkrijgt, praat dan met een geregistreerde diëtist. Zij kunnen meer te weten komen over je individuele behoeften op basis van voorkeuren, gezondheidstoestanden en doelen om voedingsaanbevelingen te doen die de gezondheid ondersteunen.

Dit artikel is later gecorrigeerd om te verduidelijken dat Ozempic is goedgekeurd voor de behandeling van diabetes type 2 en Wegovy is goedgekeurd voor de behandeling van obesitas in de Verenigde Staten.

[1] Conrad, M. (2024, 11 januari). As Zepbound dominates headlines as a new obesity-fighting drug, a nutritionist warns that weight loss shouldn’t be the only goal. The Conversation US

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *